Depremin kazananı: WhatsApp (GSM operatörleri neden hizmet veremedi?)

Salı günü yaşanan 4.7 ve dün 13.49'da meydana gelen 5.8 şiddetindeki depremlerin ardından İstanbul'da pek çok kişi ilk iş telefonlarına sarıldı. Ancak yoğunluk nedeni ile kullanıcılar iletişimi WhatsApp gibi internet üzerinden hizmet veren iletişim araçlarında buldu.

17 Ağustos 1999 depreminin ardından Türkiye deprem çantası ile tanışmıştı. Pek çok kişi içinde hazır gıdalar, pilli radyo, el feneri ve düdük gibi hayat kurtaran malzemelerin bulunduğu pratik bir ilk yardım çantası edindi.   

Şimdi teknoloji çağının olmazsa olmazı akıllı telefonlarımız. Fakat dünkü İstanbul depreminde GSM operatörlerine bir anda aşırı yüklenme olunca bence en iyi sınavı veren WhatsApp bir adım öne çıktı.  

Dün yaşanan iletişim sıkıntısı sonrası kullanıcılar çareyi WhatsApp, Telegram  ve Viber gibi internet üzerinden hizmet veren iletişim araçlarında buldu. Başka bir deyişle mobil internet kullanımı iletişim kesintisinin milyonlarca insanın alternatif yollar ile haberleşmesine imkan sağladı.     

Bu da aslında dijitalleşme ile iletişim opsiyonlarımızın ve alışkanlıklarımızın nasıl değiştiğini gözler önüne seriyor. Bir dönem gençler tarafından yoğun olarak kullanılan WhatsApp bugün artık hemen hemen herkesin cebinde. İnternetin olduğu herhangi bir yerde kullanılabilen uygulamanın dün yaşanan iletişim krizinin kurtarıcısı olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.   

Dün meydana gelen deprem sonrası yaşanan iletişim sıkıntısı sosyal medyada geniş yer buldu. Kullanıcıların #WhatsApp, #Turkcell ve #Telefonlar hashtag’i ile yaptıkları paylaşımlar Twitter’ın en çok paylaşılan konularından oldu.   Dün meydana gelen deprem sonrası yaşanan iletişim sıkıntısı sosyal medyada geniş yer buldu. Kullanıcıların #WhatsApp, #Turkcell ve #Telefonlar hashtag’i ile yaptıkları paylaşımlar Twitter’ın en çok paylaşılan konularından oldu.  

TÜRKİYE’DE KAÇ KİŞİ WHATSAPP KULLANIYOR?    

Dünya genelinde 1.5 milyar aktif aylık kullanıcısı ile en çok kullanılan dijital iletişim platformu olan WhatsApp  ülkemizde de en çok kullanılan uygulamalardan biri.    

Online istatistik portalı Statista’da  yayınlanan araştırmada nüfusa oranla WhatsApp kullanımı Türkiye’de Yüzde 50. 

Dün pek çok kullanıcının başına gelen sorun bir kez daha GSM operatörlerinin anlık yüklenmeleri kaldıramadığını gözler önüne serdi. Kısacası milyonlarca kişi aynı anda telefonlarını kullanmaya başlayınca altyapı yetersiz kaldı. Vatandaşlar telefon aramalarında yaşadıkları sorunları Twitter başta olmak üzere sosyal medya kanallarına da taşıdı.   

Ülkenin en kalabalık kenti olan İstanbul yıllardır olası bir büyük deprem için hazırlık yapıyor. Tıpkı AFAD ve diğer kurumlar gibi GSM operatörlerinin de depreme hazırlık yapması gerekiyor. 7 veya üzeri bir depremde iletişim kanallarının dün olduğu gibi bir süreliğine de olsa kapalı kalmasının faturası oldukça ağır olabilir.    

Kamu düzeninin böyle kriz anlarında etkin çalışması için öncelikle iletişim ağlarının açık kalması hayati önem taşıyor. Örneğin bir itfaiye memuru veya kurtarma görevlisi insan hayatı kurtarmak için göreve gitmeden kendi ailesinden haber alabilmeyi isteyecektir. Umarım dün deprem sonrası yaşanan sorunlar GSM operatörlerinin eksiklerini görmelerini sağlayacak bir deneyim olur ve bir ‘B planı’ geliştirmek için ilk adımın atılmasına vesile olur. Zira sorunun yoğunluktan yaşandığı bahanesi arkasına saklanmak bizi olası daha büyük bir depreme hazırlamak şöyle dursun dünden bile daha sıkıntılı bir durumda bırakabilir.    

İSTANBUL’DA 22 MİLYON ABONE VAR     

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun (BTK) İl Bazında Haberleşme Sektörü 2018 Yılı Raporu'nda yer alan verilere göre Türkiye'de toplam 80 milyon mobil telefon abonesi bulunuyor. Sadece İstanbul'daki mobil abonelerinin sayısı se 21 milyon 939 bin 56.   

HER 4 BAZ İSTASYONUNUN 1’İ İSTANBUL’DA    

Ulaştırma Bakanlığı'nın geçen yıl açıkladığı rakamlara göre ise Türkiye genelinde 181 bin 972 olan toplam baz istasyonlarının 46 bin 46'sı İstanbul'da hizmet veriyor. Yani ülke genelindeki her 4 istasyonun 1’i İstanbul’da bulunuyor.    

Bu yılın temmuz ayı itibarıyla dünyada internet kullanımı yüzde 56'ya yükselerek 4,33 milyar kişiye ulaştı. Aynı rapora göre, 31 Aralık 2018 tarihi itibarıyla 82 milyon 3 bin 882 nüfusa sahip olan Türkiye'de internet kullanan kişi sayısı ise 69 milyon olarak açıklandı. Başka bir deyişle Türkiye'de her 100 kişiden 84'ünün internete erişimi bulunuyor.   Bu yılın temmuz ayı itibarıyla dünyada internet kullanımı yüzde 56'ya yükselerek 4,33 milyar kişiye ulaştı. Aynı rapora göre, 31 Aralık 2018 tarihi itibarıyla 82 milyon 3 bin 882 nüfusa sahip olan Türkiye'de internet kullanan kişi sayısı ise 69 milyon olarak açıklandı. Başka bir deyişle Türkiye'de her 100 kişiden 84'ünün internete erişimi bulunuyor.  

DEPREM SONRASI TELEFON HATLARI NEDEN KESİLDİ?

NTV canlı yayınına bağlanan Telekomünikasyon İnternet ve Bilgi Teknolojileri Derneği Başkanı Serhat Özeren, "GSM operatörleri işletmeleri Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumu'nun yönetmeliklerine göre hareket ediyorlar ve yaptıkları çalışmalar optimum bir çalışmaya göre aynı anda 17 milyon kişinin ya da 10 milyon diyebiliriz, aynı anda iletişime geçmesini sağlayacak bir altyapı değil. Bu bir baz istasyonunu ele aldığımızda aynı anda konuşabilecek abone sayısı bellidir. Daha fazla yoğunlaşma yapıldığı zaman tabiki belli kesintilere sebep olabiliyor. Aynı anda bu haberleşmeyi yapamadığı zaman vatandaşlar internet üzerinden değişik uygulamalar üzerinden rahatlıkla haberleşmelerini yapabildiler" dedi.

OPERATÖRLER NE DEDİ?  

Dün konu ile ilgili açıklama yapan Türk Telekom ve Turkcell, deprem sebebiyle mobil hatlardaki yoğunluk kaynaklı kesinti söz konusu olmakla beraber, şirketlerin sabit ses, geniş bant ve fiber altyapısında herhangi bir kesinti ve sorun bulunmadığını duyurdu.   

Görünen o ki depreme hazırlık yapan İstanbul için böyle yoğunlukların yaşandığı dönemlerde iletişim sorununu ortadan kaldırmak adına şirketlerin şimdiden yeni çözümler için çalışmaya başlaması gerekiyor.  

YAZARA AİT DİĞER MAKALELER